Wie - als regel - met flinke snelheid over de A7 van Drachten naar Groningen rijdt, kruist de provinciegrens bij het viaduct De Scheiding (Fries: Skieding). Even later markeren links en rechts enkele lage bunkerrestanten het vroegere radarpeilstation Löwe van de Duitse Luftwaffe. Luttele seconden verderop herinnert een eenvoudig monument links van de weg langs een bosrand aan een standrechtelijke executie. Op 3 mei 1943 fusilleerden SS-ers hier zestien Nederlanders; als wraak op de boeren uit de nabije omgeving die mee hadden gewerkt aan de meistaking van dat jaar.

Boeren zijn er al eeuwen op deze plek. Maar er is niet alleen geboerd, bij Trimunt is ook verveend en wel onder de vleugels van een oude bekende: de stad Groningen.
Het verhaal van de verveningen in Groningen is, afgezien van de zestiende-eeuwse activiteiten van de Van Ewsum’s in de Nienoordse Venen bij Leek, vooral het verhaal van Zuidoost-Groningen. In dat deel van het gewest Stad en Lande zette de stad Groningen als overheid en landheer de toon. Burgemeesters en Raad lieten de hoogvenen ontsluiten en bepaalden er de vervenings- en verhuurvoorwaarden. De particuliere verveners richtten zich naar hun voorschriften, zowel in de venen die het eigendom waren van de stad (rond Sappemeer, Pekela en Stadskanaal), als in de niet-stadse venen rond Veendam en Wildervank.
Veel minder bekend is d…

Wij willen onze journalistiek zo open mogelijk houden omdat we onze liefde voor het Noorden graag met iedereen delen. Om deze onafhankelijke journalistiek mogelijk te maken, investeren wij veel tijd. Wij hebben lezers nodig om dit te kunnen blijven doen. Voor slechts € 45 per jaar kun je ons steunen en krijg je vier keer per jaar ons tijdschrift opgestuurd.

Trefwoorden