Aan de Drentse gedeputeerde Henk Jumelet de eer om het ‘verbouwde’ gebied in gebruik te nemen. Hij geniet ervan en schijnt zich te realiseren: ik ben nu nog gedeputeerde. De formatie van een nieuw college loopt, hij wil best door als gedeputeerde, maar je weet nooit hoe een politiek balletje rolt…

Vier jaar … dat is secondenwerk als je het afmeet aan de historie van deze plek.
Tot 1286 voeren hier schuiten geladen met turf uit Annerveen. Ze brachten de buit naar Aduard, waar het door de monniken die de operatie leidden, werd gebruikt of verkocht. De kronkels van het Oude Diep, zoals de Hunze hier heet, vonden ze nodeloze vertragers en dus groeven ze een recht kanaal naar het Zuidlaardermeer. En nu, 773 jaar later, heeft die Oostermoersche Vaart er een ‘oude’ concurrent bij gekregen: de bochtige oude Hunzeloop. Je kunt in het landschap zien waar de oude monniken ooit over het water gleden.
Terwijl de genodigden van de opening over de nieuwe dijken lopen – fraaie langzame natuurvriendelijke glooiingen – landen er drie regenwulpen. Het is de 86e vogelsoort die dit nieuwe natuurgebied vindt, weten de tellers te melden. De Hunze is inmiddels een walhalla voor de dieren. De eerste fietsers – een clubje sportfietsers uit Gieten – knallen over de brug zonder leuningen. Want dit gebied is niet alleen voor vogels heringericht ook mensen moeten gelegenheid krijgen van al dat moois te genieten. ‘Beschermen, beleven en benutten’, benoemt Jaap Nanninga van de gemeente Tynaarlo de drie uitgangspunten voor de recente gebiedsverandering. Een brug zonder leuningen dwingt je om goed om je heen te kijken – en misschien zelfs van de fiets af te stappen. Dat verhoogt de kwaliteit van de beleving en scheelt in onderhoudskosten bovendien.
Riksta Zwart neemt de leiding bij de opening: zij is als directeur van het Waterbedrijf Groningen de partij die dit gebied exploiteert. Diverse drinkwaterputten zijn verplaatst om te voorkomen dat het oppervlaktewater wat er nu vrij toegang heeft, het drinkwater kan vervuilen. Deze vernatting van het oppervlak is ook voor de drinkwaterwinning gunstig want een natte oostflank van de Hondsrug helpt tegengaan dat het grondwater in het Drentsche Aa-gebied aan de andere kant van de Hondsrug verder zakt. En dat schone Aa-water is een rijke bron die onze kranen laat lopen.
Eric van der Bilt is er ook. Hij begon een kwart eeuw geleden als directeur van Het Drentse Landschap te fantaseren over een natuurlijkere loop van de Hunze. Hij werd er toen om uitgelachen; wat hij wilde was ver voorbij de horizon van alle bestuurders. Maar stapje voor stapje zijn afgelopen decennia meanders teruggebracht, kregen de oevers een natuurlijker uitstraling en planten en dieren meer ruimte. En nu, op een zonnige woensdag in april, is het water terug in deze meanders van het Oude Diep achter De Groeve en Zuidlaren. Het werk is nog niet klaar: na het Zuidlaardermeer heeft de Hunze nog een heel eindje te gaan voor ze bij de Waddenzee is. Natuurherstel is een zaak van lange adem.