Bomenkap nog amper op agenda provincies

Bomen omzagen is gemakkelijker dan ze poten. Beteren de provinciebesturen hun leven nadat in de vorige coalitieperiode 4,5 procent van de bomen verdween? Lees hieronder het antwoord.

TEKST
Ineke Noordhoff

BEELD
Tsjisse Talsma en Debora Westra

Minder bomen kleuren de horizon’, was de kop boven ons alarmerende artikel in de eerste Noorderbreedte van dit jaar. Het deed verslag van ons onderzoek naar hoe provincies ons landschap besturen. De op papier beleden beleidsambitie was steeds: meer groen en koester de bomen. Het resultaat: in de drie noordelijke provincies verdween in de vorige collegeperiode  2500 hectare bos oftewel 4,5 procent van alle bomen! Van de week was er gelukkig goed nieuws: Natuurmonumenten gaat nu echt stoppen met kappen van bomen. En een Zwitsers onderzoek onderstreepte hoe effectief het is om bomen in te zetten tegen de opwarming van de aarde.

Als je wilt weten hoe het eruit ziet wanneer je respectvol omgaat met bomen, reis dan eens naar Engeland. Je ziet er enorme omvangrijke exemplaren waar kinderen en eekhoorns door elkaar dartelen. In dorpen en wijken maken ze plaats voor gras en bomen op greens – een soort brinken maar dan vele malen groter. In Londen bijvoorbeeld maakten burgers een elektronische databank waar ze samen bomen ‘bewaren’ en ‘bewaken’ . Ook heggen hebben er trouwens een sterke positie: de steeds breder wordende auto’s moeten zich tussen de heggen langs de weg door persen.  Wegverbreding is geen optie.

In Nederland hebben natuurlijke landschapselementen als bomen en heggen een stuk minder aanzien. Hier heerst de moraal van de maakbaarheid. Worden de auto’s groter? Dan maken we de wegen toch breder! Staat er ergens een file? De wegenbouwers lopen zich al warm zodat hun politieke vrienden weten hoeveel geld ze voor het bouwen moeten lospraten. Trekt de economie aan: bouw huizen schreeuwen de krantenkoppen het bouwkartel na. Bomen praten niet. Als een boom bijzonder is en toch in de weg staat, komt er soms een ‘herplantplicht’. En zo krijg je een land waar je moet zoeken naar oude bomen. Want mensen veranderen en bomen kunnen niet opschuiven want ze wortelen. Ze delven het onderspit.

Wat doen onze noordelijke provincies komende vier jaar? Een gewaarschuwd mens telt tenslotte voor twee. Ik pak de drie nieuwe coalitieakkoorden van de provincies erbij voor een eerste inventariserend onderzoek naar hoe de nieuwe bestuurders omgaan met bomen.

Drenthe, hoeder van de meeste bomen (35 duizend hectare) noemt het coalitieakkoord Mooi voor elkaar. Vol goede moed geef ik mijn pdf-doorzoeker opdracht te zoeken naar het woord ‘boom’. Niks. Misschien ‘bomen’? Nee, komt ook niet voor; ‘bos’ dan? Nul keer gevonden.

Ik ruil mijn ipad in voor een computer en probeer het met andere software. Nee, aan de techniek ligt het niet. Uiteraard komt het woord ‘natuur’ wel voor in het nieuwe coalitieakkoord – al is het vooral omdat het toerisme erop drijft. Lyrisch staat er: ‘Denkend aan Drenthe zien we een veelkleurig landschap dat in de loop der eeuwen grotendeels door de mensen is gemaakt. Deze landschappen zijn het prachtige werkterrein van onze agrariërs, de natuur biedt onze inwoners en bezoekers van de provincie volop rust en ruimte. Vitale dorpen en sterke steden bieden plek aan onze huizen en banen.’ Ronkende volzinnen die knap verhullen dat de bomen het kunnen schudden waar het gaat om beleid.

De Friese provinciebestuurders noemen hun coalitieakkoord Geluk op 1. Mooi bedacht.  Maar ook hier geen bomen of bos te vinden. Wel is het biodiversiteitsherstel prominent aanwezig en krijgt ‘groen’ een apart hoofdstuk naast een chapiter over landbouw. De transitie naar natuurinclusieve landbouw krijgt een sterke boost, zo mogen we verwachten.
In Groningen heet het coalitieakkoord Verbinden, versterken en vernieuwen. Hier blijkt mijn pdf-zoeker te werken. Het woord ‘bos’ wordt twee keer gevonden. De Groninger bestuurders willen: ‘met gemeenten en natuur- en milieuorganisaties plannen maken voor meer (voedsel)-bossen in of nabij dorpen en wijken. De kansen die wij zien om bosareaal in de provincie te vergroten, pakken wij voortvarend op. Enerzijds om klimaatdoelen te halen en anderzijds om ons landschap te verfraaien en de biodiversiteit te vergroten.’

Kom op dames en heren bestuurders, omarm de boom eens wat royaler. Bomen produceren zuurstof. In Nederland zijn er ongeveer 27 miljoen bomen, dat is amper genoeg om 4 miljoen mensen lucht te geven. Daar mogen er dus best nog wat bij. Ze doen nog veel meer nuttigs: ze houden water vast, geven ons verkoeling, beschutten tegen regen en wind en geven vreugd. Daarbij doen ze iets wat de Friezen zeker zal aanspreken: onder een boom kan het geluk zomaar over je neerdalen. Beste provinciebestuurders: u bent er niet ALLEEN voor uw inwoners. Ook de bomen, de eekhoorns, de motten en de spechten hebben recht van bestaan. Maar die sturen natuurlijk geen brief naar de coalitie-onderhandelaars.
Gelukkig was er van de week dus ook goed nieuws: Natuurmonumenten stopt met bomen kappen. Deze organisatie heeft naar aanleiding van de negatieve publiciteit rondom bomenkap haar leden bevraagd. Die gaven duidelijk antwoord en dat bracht Natuurmonumenten ertoe om een ferm besluit te nemen. Dat voelt als een hele opsteker voor Noorderbreedte: het heeft dus zin om beleidsmakers kritisch te volgen en energie te steken in het bewaken en onderzoeken van de kwaliteit van onze leefomgeving.

 

 

Sluit je aan bij Noorderbreedte!
Laat u informeren en inspireren over alles wat mooi, bijzonder en in ontwikkeling is in het Noorden!
€42,50