‘Het gevaar ligt op de loer dat er oplossingen aangedragen worden voor lokale en goed begrepen problemen die op de korte termijn om aandacht vragen. Daarmee zal de toekomst uiteindelijk heel vergelijkbaar zijn met het verleden.’ Rob Roggema, lector Ruimtelijke Transformaties van de Hanzehogeschool roept op om te kiezen voor verbeeldingskracht en het onbekende te omarmen. 

Ruim negenhonderd plannen en ideeën zijn door bewoners ingestuurd bij Toukomst, een initiatief van de overheid om de toekomst van Groningen beter te maken. Op dit moment worden inzendingen gebundeld door indieners en meedenkers.

Hoe kies je een vruchtbare mix uit al die ideeën? 

Roggema: ‘Het Toukomst-project heeft de Groningse bevolking gevraagd op zoek te gaan naar grootse projecten en die in te dienen. Maar het blijkt dat dat nog niet zo makkelijk is. Dat zien we als we naar het huidige beleid van lokale overheden kijken. We hebben met het kenniscentrum NoorderRuimte 87 beleidsdocumenten van lokale en regionale overheden  geanalyseerd. Daaruit bleek dat bijna alle plannen gericht zijn op bekende problemen op de relatief korte termijn. Denk aan een gevaarlijke straat, slecht onderhouden groen of wateroverlast. Belangrijk, maar door je alleen met dit soort problemen bezig te houden kom je nooit toe aan dingen als klimaatverandering of landschapskwaliteit. De effecten van dit beleid zijn inmiddels zichtbaar: landschappelijke achteruitgang, in veel gevallen toename van problemen en een verminderd vertrouwen van de bevolking.’

Hoe zit dat met Toukomst?

‘NoorderRuimte heeft de ruim 900 ideeën van bewoners  bekeken en ingedeeld in groepen: korte termijn (0 tot 5 jaar), middellange termijn (5 tot 20 jaar) en lange termijn (20 tot 50 jaar). We zagen al snel dat verreweg de meeste ideeën zich richten op de korte termijn en een beperkt aantal ideeën zich focust op de lange termijn. 

‘Dat is niet vreemd want we zijn niet geneigd om ver in de toekomst te kijken. De korte-termijnproblemen zijn ook de problemen waar we dagelijks tegenaan lopen. Maar als we echt een andere toekomst willen dan heb je een stip op de horizon nodig.’

Hoe zouden we ervoor kunnen zorgen Toukomst toch groots wordt?

‘Mijn advies zou zijn om díe projecten en ideeën uit te kiezen die het onbekende omarmen en die aan het uiteinde van ons voorstellingsvermogen raken. Om een beeld te geven van wat er dan mogelijk wordt, hebben we de twintig meest opvallende ideeën verzameld. Door op die manier te kijken is er meer kans op iconische projecten waar de Groninger echt trots op kan zijn.

‘Die ‘vrije’ ideeën hebben we onderverdeeld in vijf categorieën: bos, voedsel, water, energie en ideeën die zijn gericht op het proces. Die zijn op deze kaart verbeeld (Kaart van toekomstig Groningen – positief scenario). Dat ziet er misschien erg anders uit dan we gewend zijn. Maar juist dat maakt het zo spannend. Dit is waarschijnlijk niet hoe het uiteindelijk gaat worden maar het is een vergezicht dat de verbeelding prikkelt.

‘Als mens hebben we niet altijd zicht op wat er mogelijk is. Daarom denken we snel in de bestaande structuren. Als we alleen maar kleine problemen blijven oplossen dan ben ik bang dat frustratie een terugkerend fenomeen blijft. Ten eerste kunnen we de 900 ideeën nooit allemaal uitvoeren. En per saldo levert dat niet de verandering op die ons weer trotse Groningers maakt. Terwijl daar juist nu veel behoefte aan is. ‘

Lees hier meer over de actie #vrijetoukomst

Hoe anders kan het Groningen van de toekomst eruit zien? Samen met Kenniscentrum NoorderRuimte van de Hanzehogeschool belicht Noorderbreedte de komende weken toekomstideeën van vrijdenkers. Welke ‘vrije toekomst’ zie jij voor Groningen? Wil je komende weken meedoen aan het debat hierover? Stuur een mail naar vrijetoukomst@noorderbreedte.nl