In mijn boekenkast ligt een grote stapel atlassen. Vanaf jongs af aan heb ik al een fascinatie voor kaarten; geef me er eentje en ik kan me er uren mee vermaken. Op papier rondstruinen in de omgeving, verhoudingen proberen te begrijpen en verklaren waarom bepaalde ruimtelijke structuren op een bepaalde plek zijn ontstaan. Eén serie atlassen heb ik tot voor kort regelmatig gebruikt, maar nu liggen ze stof te vangen. Het is de serie Grote Historische topografische atlassen van Groningen, Friesland en Drenthe.

Als je wilt weten hoe een plek is ontstaan, dan is een historische kaart een onmisbare bron. In de Grote Historische atlas vind je gedetailleerde topografische kaarten van rond 1900, met daarop oude slootjes van voor de ruilverkaveling, historische veldnamen en onontgonnen ‘woeste’ gebieden die inmiddels bebouwd zijn door nieuwbouwwijken. Deze serie atlassen is steeds lastiger te verkrijgen, omdat er inmiddels een mooi alternatief is: de website www.topotijdreis.nl. Op deze site vind je alle(!) topografische kaarten van 1815 tot nu. De kaarten zijn schaalbaar en liggen over elkaar, wat snel inzicht geeft in de ontwikkeling van een plek. Toch koester ik de atlassen en kaarten die in mijn boekenkast staan. Want er is niets fijner dan rondneuzen in een papieren exemplaar.