Dit is de vijfde reeks Toukomst-plannen met een horizon in de verdere toekomst die Noorderbreedte deze zomer op de agenda zet. De eerdere gingen over bos, voedsel, energie en water. Dit deel gaat in op het het proces: hoe komen we van nu tot een onbekende toekomst? Welke van de vier onderwerpen spreekt jou aan? Mail naar vrijetoukomst@noorderbreedte.nl of twitter #vrijetoukomst, @tijdschriftNB. Hier lees je hoe en waarom we samen met NoorderRuimte plannen selecteerden die inspelen op grote veranderingen en werkelijk een ander toekomstperspectief bieden.  

Wie maakt de toekomst?

De toekomst is van ons allemaal, maar vooral van de toekomst. Als we die samen willen vormgeven zullen we de manier waarop we dat doen ook samen moeten bedenken. 

De uitdagingen zijn legio, zeker in Groningen: hoe gaat het aflopen met de landbouw? Kunnen we een economische ontwikkeling in gang zetten die lokaal neerslaat? Zal het klimaat de kwaliteit van ons leven bedreigen? Houden de aardbevingen ooit op? Worden we overspoeld door pandemie-vluchtelingen uit de Randstad? Vraagstukken die niet 1-2-3 opgelost zijn. 

Een toekomst voor ons allemaal vergt dat we over onze schaduw kunnen heen springen. Verder kijken dan ons eigen belang hier en nu. Oog hebben voor iets wat onzeker is en zich in een verder weg gelegen toekomst bevindt. Maar ook, de best mogelijke bijdrage leveren aan die toekomst, doen waar je het beste in bent. Daarbij hebben we iedereen nodig: innovatieve denkers die dromen over hoe het eens zal worden, en mensen die concreet zijn en zich afvragen: ‘hoe gaan we dat dan doen?’

De toekomst is onzeker, en wordt gevaarlijk als we risico’s mijden. Dan immers bedenken we wat er al is, terwijl de toekomst zeker anders zal zijn. Om onszelf de vrijheid te gunnen nieuwe dingen te bedenken moeten we mensen die we normaal gesproken te ver van de werkelijkheid vinden staan, de dromers, fantasten, de creatieve sector, ontwerpers en kunstenaars, ons laten vertellen hoe de toekomst er uit kan zien. Geen bekende verhalen, maar echt origineel, zodat je ogen geopend worden en je een geheel nieuw perspectief op de werkelijkheid kan gaan zien. 

Dat is nodig omdat we te maken krijgen met een toekomst die we nog niet eerder hebben meegemaakt. Een die vol met onzekerheden zit en onvoorziene ontwikkelingen. Dan hebben we een geleide nodig, iets of iemand die ons zicht biedt, en laat zien waar we ongeveer heen moeten bewegen. Dat is ook wel visie of verbeelding.

Dit beeld, hoe het er ook uitziet, kan alleen maar gevonden worden als we onze bakens verzetten, naar ideeën die tot voor kort onmogelijk leken, de perifere ideeën die mensen uit Groningen hebben ingeleverd. In die ideeën zit een belangrijke rode draad: we zullen veel meer moeten meebewegen met veranderingen dan dat we alles bij het oude kunnen laten. Dan immers zijn we gedoemd tot mislukking.

Hoe gaan we het doen?

De vraag hoe we een nieuwe toekomst in gang zetten is niet in een keer te beantwoorden. Maar NoorderRuimte selecteerde vier ‘proces’ ideeën uit de toekomst-inzendingen die een richting kunnen geven. Van radicaal vertrouwen van bestuurders in haar bewoners, tot het inzichtelijk maken van de toekomst in de grootste beweegbare kaart. Als we een andere toekomst willen, begint het met andere keuzes.

NoorderRuimte zocht plannen die inspelen op grote veranderingen en werkelijk een ander toekomstperspectief bieden. Hier lees je meer over dat onderzoek.

Wij zijn het idee 

Dit idee treedt buiten alle kaders. Vier vrijdenkers -of misschien beter ‘vrijdoeners’- schreven een manifest. Susan Wierenga, Jan Dirk Gardenier, Erik Wong en Lammert Meinema, alle vier inwoners van de gemeente het Hogeland. Ze dienen geen specifiek plan in, zij zijn het plan. En, ze zijn allang begonnen: 

Wij passen niet in hokjes. We passen eigenlijk ook niet in de provincie. Sterker nog, ons gebied is de provincie van land en het wad. Wij zijn de aanjagers van dit anarchistische netwerk. Wij vinden het niet nodig om een stichting, projectgroep of stuurgroep op te richten. We bepalen als collectief de regels en kaders.

Meer lezen over dit vrije idee? Dat kan hier

Toekomstkunde op alle scholen 

Hoe bereik je verandering? Je kan doelen stellen, maar hoe zorg je dat ze gehaald worden? Volgens de anonieme vrijdenkers achter dit idee is de jeugd een goede plek om te beginnen. Zij stellen een wekelijks lesprogramma voor gericht op de duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN wat op elke school gegeven zal worden. 

Bij een circulaire economie gaat het om het sluiten van kringlopen, het streven naar meervoudige waardecreatie, het kiezen van een passende strategie, het vormgeven van een organisatie die daar bij past en het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen. Om dit te begrijpen en om brede welvaart te kunnen bereiken is bewustwording van alle stakeholders nodig. Laten we beginnen bij het onderwijs.

Het hele idee bekijk je hier

Fluid landscape 

Vrijdenker Peter Abbink wil de grootste beweegbare kaart ter wereld maken. De bedoeling is dat deze 3D-kaart ontwikkelingen vanuit het verleden, het heden en de toekomst levendig weer kan geven. Het doel? Educatie, recreatie en communicatie. 

Wilt u de middeleeuwse inpolderingen door de Aduarder monniken laten zien, of smeltende ijskappen van Antarctica? De ontwikkeling van Blauwestad of stedelijke ontwikkelingen in Bagdad? Uw fantasie is de beperkende factor.

Lees hier meer over dit idee, of bekijk de animatie.

Een Groninger Scheurkalender voor alle Groningers!

De Groninger Scheurkalender, een initiatief van Hent Hamming, bestaat al sinds 2015. Het Toukomst-idee is om de Groninger Scheurkalender een enorme boost te geven: elk huishouden krijgt twee gratis kalenders. Het doel: Groningen op een positieve manier in beeld brengen, want dat motiveert.  

Onder het motto ‘niet scheuren maar verbinden’ zijn we sinds 2015 op zoek gegaan naar het antwoord op de vraag ‘Wat beweegt jou in Groningen? Wat raakt je en maakt je blij?’ Het antwoord op deze vraag kunnen Groningers (en sympathisanten) in de vorm van persoonlijke foto’s, gedichten en tekeningen via de website insturen. 

Het hele idee vind je hier