Een dikke rookwalm trekt door de buurt. Het is het Paasweekend. Toen ik nog in de stad woonde, vervloekte ik onze oosterburen erom. Eerst zorgden ze op Goede Vrijdag voor opstoppingen tijdens de Bloemetjesmarkt en de dagen daarna rookten ze me uit met paasvuren. Als er een straffe oosterwind stond, zaten onze ramen gegarandeerd dagenlang potdicht.
Inmiddels woon ik niet meer in Stad, maar in Noord-Drenthe, aan de rand van het oude Saksen – de regio waar paasvuren sinds oudsher voorkomen. Ook bij mij in de buurt groeit in de weken voor Pasen een flinke bult. Ik verwonder me over wat dit met het dorp doet. Elk weekend trekken vele dorpsgenoten, als een stroom mieren, met karren vol snoeiafval naar de bult, waar ze €2,50 per kuub betalen om bij te dragen aan de groei van de bult.
De lokale vereniging voor volksvermaken organiseert het geheel vakkundig. Rond de bult ligt een rotonde van rijplaten waar een dikke grijper de karren leegt en secuur een veilige bult opbouwt. Als de laatste kar op Stille Zaterdag is geleegd, volgt de kers op de taart: een meterslange tak met een houten klomp, die als kroon boven op de bult prijkt.
Op Paaszondag is het feest. ’s Middags mogen alle kinderen uit het dorp eieren rond de paasbult zoeken, gesponsord door lokale ondernemers en betaald uit de opbrengsten van het snoeiafval.
’s Avonds steken leerlingen uit groep acht, onder grote belangstelling, het vuur aan. Daarna is het dé plek waar alle geledingen van het dorp samenkomen. Duizenden dorpsbewoners trekken er te voet en per fiets heen; de stroom voelt als een vrolijke processie. Kinderen spelen op het veld, groepjes dorpsgenoten vieren de lente met een biertje of wijntje en jongeren lopen met elkaar te sjansen.
Niet alleen het vuur zorgt voor warmte, maar alles eromheen. Het paasvuur is voor mij daarmee allang geen bron van geuroverlast meer, maar vooral een plek waar het dorp samenkomt en het begin van de lente viert. Die waarde moeten we niet verliezen, ook niet nu het slecht gaat met de natuur. En ja, de stank en milieuvervuiling van het paasvuur is aanzienlijk en zorgt bij mij voor een dubbel gevoel. Ik vind dat best ingewikkeld. Maar dorpen hebben dit soort vuurtjes nodig. Laat het daarom niet ten onder gaan aan regelgeving, maar kijk samen hoe de milieu-impact omlaag kan. Een dagje stankoverlast neem ik dan graag voor lief.
