Kees Lamers, duurzaamheidsmanager van AFAS Live, Ziggo Dome en MOJO Concerts, heeft in 2022 met zijn team berekend dat hun evenementen gezamenlijk goed zijn voor een jaarlijkse CO2-uitstoot van 44.000 ton. Ter vergelijking: volgens Milieu Centraal stoot een Nederlands huishouden per jaar gemiddeld 18,5 ton CO2 uit. Deze evenementen zijn jaarlijks dus verantwoordelijk voor het equivalent aan uitstoot van ruim 2000 huishoudens. Dat is een reden dat de afgelopen jaren steeds meer organisatoren hun best doen om hun festival duurzamer te maken.
Zo ook de Groningse festivals Paradigm, Noorderzon, Bevrijdingsfestival Groningen en Eurosonic Noorderslag. Kleinere festivals klopten vaak bij hen aan voor advies over verduurzaming. De vier festivals besloten daarom hun kennis op dit gebied te bundelen. De Gemeente Groningen vond dit een goed idee, en heeft de oprichting van stichting GROENN financieel ondersteund, vertelt projectleider Celine Moes (29). De stichting organiseert workshops die zich richten op thema’s als ‘Energie’ en ‘Sanitair & Water’, die ook uitgelicht staan op haar online kennisbank. Niet alleen om organisatoren wegwijs te maken in de duurzame wereld, maar ook om festivals in contact te brengen met leveranciers die groene goederen en diensten leveren. Vera Sieses van OG Clean Fuels gaf bijvoorbeeld in de workshop Transport & Vervoer inzicht in hoe schone brandstoffen bijdragen aan de vermindering van CO2-uitstoot en vertelde Happy Cups bij de workshop Duurzame catering over hun fossielvrije plastic bekers die volledig afbreken in de natuur.
‘We hopen dat festivals er plezier in krijgen om met duurzaamheid aan de slag te gaan’
Sinds vorig jaar geeft GROENN niet alleen advies over ecologische duurzaamheid, maar ook over sociale duurzaamheid. Evenementen zouden namelijk écht voor iedereen moeten zijn. Om dit mogelijk te maken, zet de stichting zich in om locaties toegankelijker te maken, financiële drempels te verlagen, en wil ze dat iedere bezoeker zich veilig voelt.
Verandering
Volgens Moes kunnen festivals een belangrijke rol spelen in verduurzaming door het goede voorbeeld te geven, maar zeker ook door het groene bewustzijn bij bezoekers te vergroten. De meeste milieubelasting van een festival zit namelijk in het bezoekersverkeer. GROENN verwijst op de kennisbank daarom naar apps als Slinger, die carpoolen stimuleert, en The Climate gig, die artiesten en fans helpt de CO2-voetafdruk van hun reis te verminderen. Ook luchtige acties kunnen helpen. Zo trakteerde GROENN in 2024 bezoekers van het Bevrijdingsfestival Groningen op plantaardige hamburgers in ruil voor een duurzame festival-tip. Bezoekers adviseerden om meer met de fiets te reizen, rommel op te ruimen en asbakjes op festivals te plaatsen.
Maar aan de andere kant kunt je niet zomaar alles veranderen, want dan denkt de bezoeker: wat zit je aan mijn festival!, zegt Moes. GROENN helpt festivals daarom om veranderingen subtiel door te voeren. Een organisator hoeft bijvoorbeeld niet in een keer al het eten plantaardig te maken, maar kan er wel voor kiezen om naast vlees meer plantaardige opties aan te bieden. Alsnog zijn festivals soms voorzichtiger in het doorvoeren van veranderingen dan nodig. ‘Zo werkten we met een festival dat geen herbruikbare plastic muntjes, maar nog papiertjes gebruikte om drankjes mee te betalen. De organisator zei dat de bezoekers daar nu eenmaal aan gewend waren. Misschien was hij ergens bang voor verandering.’ GROENN motiveerde hem om toch een keer de plastic munten uit te proberen.
Maar er bestaan ook festivals waarbij het minder past om duurzaamheid naar de voorgrond te brengen, aangezien het soort bezoekers daar niet mee bezig wil zijn. ‘Prima, maar dan kun je misschien beter intern kijken.’ Collega Patrick Lint (56) sluit hierop aan en benadrukt hoe belangrijk het is dat iedereen in de organisatie zich bewust is van duurzaamheid. Dat is lastiger dan het klinkt. Zo werd er bij een controle van de toiletten op Noorderzon raar opgekeken toen bleek dat de handzeep niet duurzaam was. Wat bleek: toen de zeep op was, had een medewerker snel een nieuwe lading gehaald, maar er was nooit aan hem doorgegeven dat deze duurzaam moest zijn.
Iets anders waar organisatoren volgens Moes tegen aanlopen is de aanname dat verduurzaming duur is. Dat hoeft helemaal niet zo te zijn, maar een elektrische heftruck is wel daadwerkelijk prijzig, en bepaalde herbruikbare bekers ook. GROENN spoort daarom niet alleen kleine, maar ook grote festivals aan om zich aan te sluiten, aangezien deze het geld en de mankracht hebben om innovaties door te voeren. ‘Als een groot festival bijvoorbeeld zo’n elektrische heftruck koopt, dan kan een klein festival daar ook gebruik van maken. We zouden het heel mooi vinden als de sector zo met elkaar omgaat.’ Daarnaast heeft GROENN samen met de gemeente Groningen geregeld dat festivals en evenementen een eenmalige innovatiesubsidie kunnen aanvragen, zodat er ondanks een hoog prijskaartje alsnog duurzame keuzes gemaakt kunnen worden.
Volgende stap
Recentelijk is GROENN gestart met de GROENNE Route, waarin de Keiweek, Winterwelvaart, Festival Der Aa, Aurora Festival, Suikerbrij Festival en Hongerige Wolf door middel van training en advies, een samenwerkdag en een creatieve brainstormsessie worden ondersteund in het verwezenlijken van hun duurzaamheidswensen. Moes: ‘We hopen dat deze festivals hierdoor frisse ideeën opdoen en bovenal dat ze er plezier in krijgen om met duurzaamheid aan de slag te gaan.’
