Op woensdagmiddag en vrijdag zien de collega’s van beveiligingsbedrijf Trigion in Zwolle hun salesmanager Jacob Miedema niet meer. Thuis in het Friese Garyp werkt Jacob dan aan een heel andere missie: hij is projectleider Garyp Aardgasvrij. Het dorp wil Nederlands eerste aardgasvrije dorp worden. Over uiterlijk tien jaar moet ten minste tachtig procent van de huishoudens all electric zijn of draaien op een ander duurzaam alternatief.

Toen plannen van Garyp om voorzieningen te clusteren op niets uitliepen, besloten de dorpse geledingen dan in elk geval voor een zonnepark te gaan. Op de oude vuilstort kwamen maar liefst 27 duizend panelen.

De speciaal opgerichte Enerzjy Koöperaasje Garyp kreeg de smaak te pakken en nu is Garyp een van de 27 gesubsidieerde proeftuinen van het Rijksprogramma Aardgasvrije Wijken.

Van de 700 woningen zijn er 4 daadwerkelijk van het gas af. Zeker 25 huishoudens wagen in 2020 de sprong. Wie de gasmeter letterlijk inlevert of kan aantonen dat de gaskraan verzegeld is, komt in aanmerking voor 10 duizend euro subsidie. Daar moet een eigen investering van 25 duizend euro tegenover staan, voor bijvoorbeeld een warmtepomp, pelletkachel of zonnepanelen. Vele Garypers kunnen zo’n smak geld niet zomaar op tafel leggen. Jacob hoopt dat het Rijk hen met speciale leningen of hypotheken tegemoetkomt.

Zelf draait hij thuis een jaar proef met een elektrische cv voor hij besluit de gasmeter te demonteren. De eerste 18 van 26 zonnepanelen liggen op zijn dak en hij heeft HR++-glas.

Het besef dat je in een moeite de wereld kunt verbeteren en geld besparen, Jacob noemt het een virus waarmee hij besmet is. Weerman Reinier van den Berg hield een indrukwekkend praatje in Garyp. Met foto’s vanuit de ruimte. Van ontbossing, smeltende ijskappen en stijgende zeespiegel. Nog meer inspiratie ontleent Jacob aan door gaswinning vernielde Groningse huizen. Zijn vader, een bouwkundige, was ook al een energiefreak, al was het voor hem nog vooral een centenkwestie dat hij de leidingen van de cv-installatie inpakte met folie.

De opbrengst van het in mei 2017 geopende megazonnepark is voor het dorp. Verschillende voorzieningen – het zwembad, de jeugdkerk, een bijenweide – hebben al geld gekregen. De opgewekte stroom exclusief zelf gebruiken, is helaas wettelijk nog niet mogelijk. Jacob hoopt dat er ook een proeftuin komt waarin dat wel kan.