Onderweg naar mijn werk zie ik ze overal. Een pictogram van een doorgestreepte brommer met een dikke rookpluim. In de bocht erna het plakkaat van de doorfietsroute F355. Een paar meter verderop de markering van de Zernike fietsroute. En in mijn ooghoek schreeuwt een felblauwe streep met daarop ROOKVRIJE BUSHALTE naar me. Als klap op de vuurpijl passeer ik een bouwhek met daarop een nederig doch groots dankwoord voor ons geduld tijdens wegwerkzaamheden die al een half jaar geleden klaar waren.
Al deze boodschappen zijn goed bedoeld, maar wat voegen ze toe? De openbare weg wordt steeds vaker gebruikt als mededelingenbord. Zoals vroeger op het prikbord in de Albert Heijn, waar oproepjes in alle vormen en maten over elkaar heen hingen. Het is verleidelijk om steeds iets toe te voegen omdat er ruimte genoeg lijkt te zijn: een gekleurde streep, een pictogram, een campagneslogan. Zichtbaarheid lijkt daarmee synoniem voor daadkracht. Als het maar groot genoeg op de grond staat, dan zijn we goed bezig en genereren we impact! Maar iets op het fietspad schilderen zorgt niet dat het probleem wordt opgelost, als er al sprake is van een probleem.
Het bordje ‘geen uitlaatgassen’ onder het bekende fietspadbord is duidelijk genoeg; daar is geen extra pictogram op het fietspad voor nodig. Het gros van de gebruikers van de doorfietsroute is forens en kent de route uitstekend. De rookvrije boodschap kan ook prima op het infobord van de bushalte. Het bouwhek met dankwoord kan wat mij betreft überhaupt achterwege blijven. En hebben de markeringen van de Zernike-route echt nut, of is een gerichte campagne aan het begin van het studiejaar afdoende?
Dat prikbord bij de Albert Heijn is inmiddels wat netter georganiseerd. De meeste oproepjes staan op voorgedrukte kaartjes, zodat het overzichtelijk blijft. Ook voor boodschappen in de openbare ruimte zijn er standaardoplossingen. Voor de meest wezenlijke mededelingen voldoet een verkeersbord prima. En zoals bij verkeersborden geldt, geldt het ook voor het fietspad: niet elke potentiële boodschap hoeft gedeeld te worden, soms is weglaten krachtiger.
Stop daarom met het toevoegen van prikkels en ruis; het verkeer vraagt al genoeg aandacht. Een zorgvuldig ontworpen fietspad – zoals we dat in Nederland goed kunnen – is van zichzelf helder en leesbaar. Laten we die kwaliteit koesteren en de weg niet verder verrommelen met goedbedoelde toevoegingen.
