Noorderzon is in eerste instantie een festival voor theater en muziek, maar heeft ook een deelprogramma waarin allerlei maatschappelijke organisaties de ruimte krijgen. Vorig jaar belichtten we op Noorderzon de stilte, deze keer was het programma losjes gebaseerd op ons themanummer over afval.
Net als vorig jaar werd het programma gepresenteerd door redactielid Lieke Jildou de Jong en introduceerde zij alle gasten bij het publiek. Columnist Frank Westerman mocht aftrappen met zijn meeslepend voorgedragen column ‘Er is afvalhoop!’ over een mogelijke nieuwe toekomst voor de vele afvalbergen. Daarna lieten fotograaf Merel de Graaf en beeldend kunstenaar Luuk Schroder, samen ‘De Recyclers van de Verbeelding’, in een soepele duopresentatie zien hoe elektronisch afval, oftewel e-waste, variërend van zonnepanelen tot afgedankte telefoons, verwerkt wordt in grote recyclecentra. In een van die centra werken zij aan een project waarin analoge fotografie – gemaakt en ontwikkeld met ter plekke gerecyclede materialen – een belangrijke rol speelt. De tegenstelling tussen hoe we nieuwe technologie in de samenleving vaak verwelkomen – denk aan chique Apple-stores – en hoe na korte tijd afgedankte technologie naar de rand van de samenleving gedirigeerd wordt, werd pijnlijk duidelijk gemaakt.
Filosoof en schrijver Tjesse Riemersma las een gedeelte voor uit zijn essay ‘Het is de overvloed die mij in sombere uren tot wanhoop brengt’. Een kort verhaal van Kafka, Onderzoekingen van een hond, gebruikte hij als kapstok om onze relatie met afval op scherp te zetten. Want hoewel we eigenlijk beter weten, doen we in het dagelijks leven alsof alles wat we in de vuilnisbak gooien gewoon in het niets verdwijnt.
Voor een concreet en daadkrachtig perspectief op afval vertelde bioloog Ellen Kuipers van de Waddenvereniging ten slotte een geïnspireerd verhaal over haar strijd tegen het afval in de Waddenzee. Aanvankelijk richtte zij zich met CleanUpXL – in het leven geroepen na de ramp met de MSC Zoe – grotendeels op zichtbaar afval. Nu verschuift de aandacht meer naar de onzichtbare cocktail aan gifstoffen die in de Waddenzee geloosd wordt.
De Waddenvereniging legt de laatste hand aan een korte documentaire hierover, die dit najaar verschijnt en die we dan ook hier, op onze website, zullen plaatsen. Ter introductie liet Ellen alvast een minuutje zien.
We hopen dat we met deze Noorderbreedte Live een nieuw publiek een beetje meer inzicht gegeven hebben in de problematiek van ons afval. En daarnaast natuurlijk dat we hebben laten zien wat Noorderbreedte doet en waar wij voor staan.
